Güncel // Sözlük

Dijital Pazarlama
Sözlüğü

Sık duyduğunuz terimler, sade Türkçe ve alfabetik.

A

A/B test (Karşılaştırmalı test) nedir?

Bir web sayfası veya reklamın iki farklı halini (örneğin farklı başlık, renk veya buton metni) aynı anda ziyaretçilere gösterip hangisinin daha iyi çalıştığını ölçme yöntemidir. Böylece “tahmin” yerine gerçek kullanıcı davranışına bakarsınız. Küçük bir kitleyle test yapıp kazanan versiyonu herkese açmak yaygın bir uygulamadır. E-ticaret ve form sayfalarında satış veya kayıt oranını artırmak için sık kullanılır.

Ad Fatigue (Kreatif Yorgunluğu) nedir?

Aynı reklamın aynı kişiye çok sık gösterilmesi sonucu tıklama ve etkileşimin düşmesidir. Kreatif yenilemek veya frekans sınırı koymak çözümdür.

Ad Rank (Reklam Sırası) nedir?

Google arama reklamlarında reklamınızın sırasını belirleyen iç skordur; sadece en yüksek teklifi veren değil, en üstte çıkar. Google teklif tutarınızı, reklam ve sayfa kalitesini ve tıklanma ihtimalini birlikte değerlendirir. Kaliteli, alakalı reklam ve iyi bir açılış sayfası bazen daha düşük teklifle de üst sıralara çıkmanızı sağlar. Kısaca: görünürlük = para + kalite.

Ad Schedule (Reklam Takvimi) nedir?

Reklamların hangi gün ve saatlerde gösterileceğini belirleme ayarıdır. Dönüşümlerin yoğun olduğu saatlere bütçe kaydırmak için kullanılır.

Affiliate Marketing (Satış Ortaklığı) nedir?

Başka sitelerin, blogların veya içerik üreticilerinin sizin ürününüzü tanıtıp satış veya kayıt getirdiğinde komisyon aldığı iş ortaklığı modelidir. Her ortakça özel bir link veya indirim kodu verilir; satış o linkten gelirse sistem otomatik kaydeder. Siz yalnızca sonuç geldiğinde ödeme yaparsınız; risk reklamveren tarafında düşüktür. Özellikle e-ticaret ve online kurslarda yaygındır.

Attribution (Atıf) Modeli nedir?

Bir dönüşümün hangi kanala veya temas noktasına ne kadar kredi verileceğini belirleyen modeldir. Son tıklama, ilk tıklama ve doğrusal model yaygın örneklerdir.

Audience Segmentation (Kitle Segmentasyonu) nedir?

Kullanıcıları davranış, demografi veya ilgi alanına göre gruplara ayırma sürecidir. Her segmente farklı mesaj veya teklif gönderilebilir.

Audience Targeting (Kitle Hedefleme) nedir?

Reklamınızı herkese değil, belirlediğiniz profile sahip kişilere gösterme ayarıdır. Yaş, şehir, ilgi alanı, daha önce sitenizi ziyaret etmiş olmak gibi kriterler seçilir. Böylece bütçe “henüz ilgilenmeyen” kitleye değil, alıcıya yakın kişilere harcanır. Örneğin sadece İstanbul’da 25–45 yaş arası ve “fitness” ile ilgilenenlere spor ayakkabı reklamı gösterebilirsiniz.

B

Bid Strategy (Teklif Stratejisi) nedir?

Google veya Meta gibi platformlarda reklam için ne kadar ödeyeceğinize dair otomatik veya manuel kurallar bütünüdür. “Maksimum tıklama”, “hedef dönüşüm maliyeti” veya “hedef ROAS” gibi seçenekler vardır; platform bütçeniz dahilinde teklifleri sizin yerinize ayarlar. Doğru strateji, iş hedefinize (bilinirlik mi satış mı) göre seçilir. Yanlış strateji bütçeyi hızlı tüketip sonuç getirmeyebilir.

Bottleneck (darboğaz) analizi nedir?

Bottleneck teriminin Türkçesi darboğazdır: dönüşüm yolunda (funnel) trafiğin veya dönüşümün en çok kısıldığı, ziyaretçilerin en çok düştüğü veya takıldığı adımdır. Bottleneck analizi de bu darboğazı bulma çalışmasıdır. Örneğin sepete ekleme yüksekken satın alma adımında kayıp varsa darboğaz oradadır. Session kayıtları, heatmap ve funnel raporları birlikte okunur; önce en büyük kaybı veren adım iyileştirilir. CRO projelerinde öncelik sırasını belirlemek için kullanılır.

Bounce Rate (Hemen Çıkma Oranı) nedir?

Sitenize girip tek bir sayfaya bakıp başka sayfaya geçmeden veya uzun süre etkileşim olmadan çıkan ziyaretçilerin oranıdır. Yüksük oran her zaman kötü değildir; tek sayfalık iletişim sayfasında normal olabilir. Ama blog veya mağazada çok yüksekse sayfa yavaş, mesaj net değil veya mobilde kötü görünüyor olabilir. İyileştirmek için hız, başlık ve kullanıcı beklentisine uygun içerik kontrol edilir.

Brand Awareness (Marka Bilinirliği) nedir?

İnsanların markanızı tanıma, hatırlama ve isminizle ilişkilendirme düzeyidir. Henüz satın almasalar bile “bu markayı duydum” demeleri bilinirlik artışı sayılır. Yeni çıkan markalar veya yeni ürün lansmanlarında sık hedeflenir; doğrudan satış yerine görünürlük ve hatırlama ölçülür. Uzun vadede güven ve tercih için temel oluşturur.

Broad Match (Geniş Eşleşme) nedir?

Google Ads'te anahtar kelimenizin benzer anlamlı sorgularda da reklamı tetiklemesine izin veren en geniş eşleşme türüdür. Frekansı kontrol etmek için arama terimi raporu düzenli incelenmelidir.

Budget Pacing (Bütçe Dağılımı) nedir?

Reklam bütçesinin gün veya kampanya süresine eşit dağıtılmasıdır. Standart ve hızlandırılmış dağılım seçenekleri vardır.

C

Harekete Geçir Çağrısı // CTA nedir?

Call To Action: kullanıcıdan net bir sonraki adım isteyen buton, link veya cümledir. “Ücretsiz dene”, “Sepete ekle”, “Teklif al” gibi ifadeler CTA örneğidir. İyi CTA ne yapacağınızı ve ne kazanacağınızı açık söyler; belirsiz “Gönder” yerine “15 dakikada teklif al” daha etkilidir. Sayfa veya e-postada tek ana CTA olması çoğu zaman dönüşümü artırır.

Churn Rate (Müşteri Kayıp Oranı) nedir?

Belirli dönemde hizmetinizi bırakan müşteri oranıdır. Abonelik ve SaaS modellerinde kritik bir metriktir.

Click-Through Rate (Tıklama Oranı) nedir?

Reklamı gören kişilerin yüzde kaçının tıkladığını gösterir. Düşük oran reklam metni veya hedef kitle sorununa işaret edebilir.

Content Marketing (İçerik Pazarlaması) nedir?

İnsanlara doğrudan “satın al” demek yerine faydalı içerik sunarak güven ve ilgi oluşturma yaklaşımıdır. Blog yazısı, video, podcast, indirilebilir rehber gibi formatlar kullanılır. Zamanla Google’da görünürlük artabilir; okuyan kişi markanızı uzman olarak görür. Satış genelde hemen değil, birkaç temas sonrası gelir; sabır ve tutarlılık ister.

Conversion Rate (Dönüşüm Oranı) nedir?

Sitenize gelen ziyaretçilerin yüzde kaçının sizin tanımladığınız hedefi yaptığını gösterir: form doldurma, arama, satın alma vb. Örneğin 1.000 ziyaretçiden 30’u satın aldıysa dönüşüm oranı %3’tür. Bu oran sektöre, ürün fiyatına ve trafik kaynağına göre değişir. Düşükse sayfa metni, güven unsurları veya ödeme süreci gözden geçirilir.

Dönüşüm Oranı Optimizasyonu // CRO nedir?

Conversion Rate Optimization: zaten sitenize gelen kişilerin daha fazlasını müşteriye çevirmek için sayfa, form ve süreçleri iyileştirme disiplinidir. Daha fazla reklam harcamak yerine mevcut trafiği verimli kullanmayı hedefler. A/B testi, heatmap ve kullanıcı geri bildirimi sık araçlardır. Küçük değişiklikler (buton rengi, form alanı sayısı) bazen büyük fark yaratır.

Edinim Başına Maliyet // CPA nedir?

Cost Per Acquisition: bir müşteri kazanmak veya bir hedef eylem (kayıt, satış) elde etmek için harcadığınız ortalama paradır. 10 satış için 5.000 TL reklam harcadıysanız CPA 500 TL’dir. Performans pazarlamasında “her müşteriye ne kadara mal olduk?” sorusunun cevabıdır. Hedef CPA belirleyerek kampanyanın kârlı kalıp kalmadığını takip edebilirsiniz.

Tıklama Başına Maliyet // CPC nedir?

Cost Per Click: reklamınıza her tıklandığında ortalama ödediğiniz tutardır. Google arama veya sosyal medya reklamlarında sık görülür. CPC yüksekse rekabet fazla veya hedef kitle dar olabilir; düşükse tıklama ucuz ama kalite kontrol edilmelidir. Tıklama tek başına başarı değildir; sitede dönüşüm olup olmadığına da bakılır.

Bin Gösterim Başına Maliyet // CPM nedir?

Cost Per Mille (bin gösterim maliyeti): reklamınız bin kez ekranda gösterildiğinde ödediğiniz tutardır. Tıklama şart değildir; görünürlük odaklı kampanyalarda kullanılır. Marka bilinirliği veya video izlenme hedeflerinde yaygındır. CPM düşük olsa bile mesajın doğru kitleye gidip gitmediği ayrıca kontrol edilir.

Customer Lifetime Value (Müşteri Yaşam Boyu Değeri) nedir?

Bir müşterinin sizinle çalıştığı süre boyunca toplam getirdiği gelirdir. Reklam harcamasının ne kadar olabileceğini belirlemek için kullanılır; tek satışa değil uzun vadeli değere bakılır.

D

Demand Generation (Talep Oluşturma) nedir?

Henüz ürününüzü veya kategorinizi aramayan kişilerde bile ihtiyaç ve merak uyandırma çalışmalarının genel adıdır. Eğitici içerik, webinar veya rehber indirme gibi adımlarla “buna ihtiyacım varmış” farkındalığı oluşturulur. Özellikle pahalı veya karar süresi uzun ürünlerde (yazılım, B2B hizmet) kullanılır. Satış ekibine giden lead’ler bu süreçle beslenir.

Dijital pazarlama nedir?

Ürün veya hizmetin tanıtımının internet kanalları üzerinden yapılmasıdır: web sitesi, arama motorları, sosyal medya, e-posta, mobil uygulama ve online reklamlar bu kapsamdadır. Geleneksel reklamdan farkı çoğu aktivitenin ölçülebilir olmasıdır; kaç kişi gördü, tıkladı, satın aldı sayılabilir. Küçük işletmeden büyük markaya her ölçekte kullanılır. Strateji, hedef kitle ve bütçeye göre kanal karışımı seçilir.

Dinamik Arama Reklamları // DSA nedir?

Dynamic Search Ads: Google’ın sizin web sitenizi tarayıp sayfa içeriğine uygun arama reklamlarını otomatik oluşturmasıdır. Binlerce ürün veya sayfa varsa her biri için ayrı anahtar kelime yazmak zor olabilir; DSA bu yükü azaltır. Yine de sağlıklı site yapısı ve net sayfa başlıkları gerekir. Yanlış sayfaya trafik gelmemesi için hariç tutulan sayfalar tanımlanabilir.

Dönüşüm hunisi nedir?

Bir kişinin markanızı ilk kez duymasından sadık müşteri olmasına kadar geçen aşamaları huni (funnel) şeklinde düşünme modelidir. Üstte geniş kitle (farkındalık), altta daralan kısım (satın alma) vardır. Her aşamada kaç kişi kaldığını ölçerek nerede kayıp olduğunuzu görürsünüz. Mesaj ve reklam türü aşamaya göre değişir: üstte tanıtım, altta indirim veya güven vurgusu.

E

E-commerce Tracking (E-ticaret İzleme) nedir?

Online mağazada ziyaretçinin ürün görüntüleme, sepete ekleme, ödeme adımları ve satın alma gibi eylemlerinin Google Analytics veya benzeri araçlara kaydedilmesidir. Hangi kanalın gerçekten satış getirdiğini görmek için şarttır. Kurulum teknik adımlar ister; yanlış kurulursa satışlar eksik veya çift sayılabilir. Reklam optimizasyonu ve raporlama bu veriye dayanır.

Email Marketing (E-posta Pazarlaması) nedir?

İzin vermiş kişilere (abone listesi) e-posta ile duyuru, eğitim, indirim veya hatırlatma göndermektir. Sosyal medya algoritmasına bağlı kalmadan doğrudan kutuya ulaşırsınız; maliyeti genelde düşüktür. İyi uygulamada konu satırı net, içerik değerli ve istemeyen kolayca listeden çıkabilir olmalıdır. Sepeti terk edenlere hatırlatma veya yeni üyeye hoş geldin serisi yaygın örneklerdir.

Engagement Rate (Etkileşim Oranı) nedir?

Sosyal medyada bir gönderinin gören veya takipçi kitlesine kıyasla ne kadar etkileşim (beğeni, yorum, paylaşım, kaydetme) aldığını gösteren orandır. Yüksek oran içeriğin ilgi çektiğini düşündürür; düşük oran mesaj veya formatın gözden geçirilmesi gerektiğini işaret edebilir. Her platform hesaplamayı biraz farklı yapar. Tek başına satış garantisi değildir ama topluluk sağlığı için faydalı bir göstergedir.

F

Facebook Ads (Facebook Reklamları) nedir?

Facebook ve Instagram dahil Meta platformlarında ücretli reklam verme sistemidir. Görsel, video, carousel veya mesaj formatlarında kampanya açılır; hedef kitle yaş, ilgi, davranış veya müşteri listesine göre seçilir. Hem marka bilinirliği hem site ziyareti hem uygulama kurulumu hedeflenebilir. Reklam paneli (Meta Ads Manager) üzerinden bütçe, süre ve ölçüm ayarları yönetilir.

First-Party Data (Birinci Taraf Veri) nedir?

Kullanıcıların doğrudan sizinle paylaştığı veya sitenizde bıraktığı veridir. Çerez kısıtlamaları arttıkça en güvenilir veri kaynağı haline gelmektedir.

Form Conversion (Form Dönüşümü) nedir?

Ziyaretçinin sitedeki bir formu (iletişim, teklif talebi, kayıt) başarıyla doldurmasıdır. B2B ve hizmet sektöründe ana dönüşüm türlerinden biridir. Form çok uzun veya güven vermiyorsa doldurma oranı düşer. “Ad + e-posta” gibi kısa formlar genelde daha çok lead getirir; satış ekibi sonra telefonla detay toplar.

Frequency (Sıklık) nedir?

Bir reklamın aynı kişiye ortalama kaç kez gösterildiğini ifade eder. Çok yüksek frekans kreatif yorgunluğuna yol açar; çok düşük frekans mesajın akılda kalmamasına neden olur.

Full-Funnel Marketing (Tam Huni Pazarlaması) nedir?

Müşteri yolculuğunun sadece bir parçasına değil, huninin başından sonuna kadar tüm aşamalara uygun pazarlama yapılmasıdır. Üstte tanıtıcı video, ortada karşılaştırma içeriği, altta indirim veya demo teklifi gibi farklı mesajlar kullanılır. Tek mesajla herkesi ikna etmeye çalışmak yerine, kişinin nerede olduğuna göre konuşulur. Ölçümde her aşamanın katkısı ayrı izlenir.

G

Geo Targeting (Coğrafi Hedefleme) nedir?

Reklamların belirli şehir, bölge veya yarıçap içindeki kullanıcılara gösterilmesidir. Yerel işletmeler ve bölgesel kampanyalar için kritiktir.

Google Analytics (Web Analitiği) // GA4 nedir?

Google Analytics 4: Google’ın web sitesi ve mobil uygulama trafiğini ücretsiz ölçen güncel analitik aracıdır. Kaç kişi geldi, hangi sayfaları gördü, nereden geldi (Google, reklam, sosyal medya), ne satın aldı gibi sorulara cevap verir. Eski “Universal Analytics” yerine kullanılır; olay (event) tabanlı çalışır. Doğru kurulum için siteye küçük bir ölçüm kodu eklenir.

Google Etiket Yöneticisi // GTM nedir?

Google Tag Manager (GTM): web sitenize analytics, reklam pikseli ve diğer izleme kodlarını tek panelden ekleyip yönetmenizi sağlar. Her değişiklik için geliştiriciye kod yazdırmak yerine etiket oluşturup yayınlarsınız. Hatalı etiket siteyi bozmadan önce test modunda denenebilir. Orta ve büyük sitelerde ölçümü düzenli tutmak için çok kullanılır.

Growth Marketing (Büyüme Pazarlaması) nedir?

Ürün veya hizmetin kullanıcı sayısını ve gelirini sürekli küçük denemelerle artırmaya odaklanan yaklaşımdır. “Şu butonu değiştirsek ne olur?”, “Yeni kanal denesek mi?” gibi sorular veriyle cevaplanır. Pazarlama ile ürün ekibi yakın çalışır. Hızlı öğrenme ve ölçeklenebilir kanallar (referans, içerik, performans reklamı) ön plandadır.

H

Heatmap (Isı Haritası) nedir?

Ziyaretçilerin sayfada nereye tıkladığını, ne kadar aşağı kaydırdığını renkli harita olarak gösteren araçtır. Kırmızı bölgeler yoğun tıklama, soğuk renkler az etkileşim demektir. “İnsanlar sandığımız butona değil şuraya tıklıyor” gibi içgörüler verir. Sayfa tasarımını ve CRO çalışmalarını yönlendirmek için kullanılır; kişisel veri toplamadan özet davranış gösterir.

High-Intent Keyword (Yüksek Niyetli Anahtar Kelime) nedir?

Arama yapan kişinin satın almaya veya teklif almaya yakın olduğunu düşündüren anahtar kelimelerdir. “Ayakkabı fiyatları”, “İstanbul diş kliniği randevu” gibi sorgular niyet yüksek sayılır. Bu kelimelere reklam vermek genelde pahalı ama dönüşüm ihtimali yüksektir. Bilgi arayan “ayakkabı nasıl seçilir” ile karıştırmamak önemlidir.

Hashtag (Etiket) nedir?

Sosyal medyada # işaretiyle konu veya kampanya etiketlemektir (#yazkampanyası gibi). Aynı etiketi kullanan gönderiler bir arada keşfedilebilir. Marka yarışması veya etkinlik duyurusunda kullanılır. Çok genel etiketlerde gönderiniz kaybolabilir; niş ve markaya özel etiketler bazen daha etkilidir.

I

Impression (Gösterim) nedir?

Bir reklamın veya organik gönderinin ekranda kaç kez gösterildiğinin sayısıdır. Kişi aynı reklamı üç kez gördüyse üç gösterim sayılabilir (platform kurallarına göre değişir). Tıklama olmadan da ölçülür; bilinirlik kampanyalarında ana metriklerden biridir. Gösterim çok ama tıklama azsa mesaj veya hedef kitle gözden geçirilir.

In-Market Audience (Satın Alma Niyetli Kitle) nedir?

Google'ın, belirli bir kategoriyi aktif olarak araştıran ve satın almaya yakın olduğunu düşündüğü kullanıcıları grupladığı hazır kitle segmentidir.

Incrementality (Artımsal Etki) nedir?

Reklamın gerçekte ne kadar ek dönüşüm sağladığını ölçen yaklaşımdır. Reklam olmadan da satın alacak kişiyi saymamak için kontrol grubuyla karşılaştırma yapılır.

Indexing (İndeksleme) nedir?

Google’ın web sayfanızı tarayıp arama sonuçları veritabanına (indeks) eklemesidir. İndekslenmeyen sayfa aramada görünmez. Yeni site veya yeni sayfa için bir süre beklemek normaldir; teknik hatalar (robots.txt engeli, kopya içerik) indeksi geciktirebilir. Google Search Console’da hangi sayfaların indekslendiğini kontrol edebilirsiniz.

Instagram Ads (Instagram Reklamları) nedir?

Instagram’da story, feed, reels veya keşfet alanında çıkan ücretli reklamlardır. Meta reklam paneli üzerinden yönetilir; hedefleme Facebook ile benzerdir. Görsel ve video ağırlıklıdır; e-ticaret ve marka tanıtımı için yaygındır. Organik gönderiden farkı, bütçe ve hedef kitle seçerek daha geniş veya daha net kitleye ulaşmanızdır.

J

Journey Mapping (Yolculuk Haritalama) nedir?

Müşterinin sizinle ilk temasından satış sonrasına kadar geçtiği tüm adımları görsel harita olarak çizme çalışmasıdır. “Reklam gördü → siteye girdi → fiyat sayfasına baktı → terk etti → e-posta aldı → satın aldı” gibi. Hangi adımda hayal kırıklığı veya eksik bilgi olduğunu görmeye yarar. Ekip içi ortak anlayış oluşturur; pazarlama ve satış aynı resme bakar.

JSON-LD (Yapılandırılmış Veri) nedir?

Web sayfasına eklenen, insan yerine arama motorlarının okuyacağı yapılandırılmış veri formatıdır. Ürün fiyatı, yıldız puanı, etkinlik tarihi gibi bilgiler net şekilde işaretlenir. Google bazen arama sonucunda zengin snippet (yıldız, fiyat) göstermek için bunu kullanır. Doğru kurulum teknik bilgi ister; hatalı işaretleme ceza riski taşıyabilir.

JavaScript Tag (JavaScript Etiketi) nedir?

Web sayfasında çalışan küçük JavaScript kod parçasıdır. Ziyaretçi sayma, reklam dönüşümü bildirme veya chat kutusu yükleme gibi işler için eklenir. Genelde Google Tag Manager veya doğrudan site şablonuna konur. Çok fazla veya yavaş etiket sayfa hızını düşürebilir; sadece gerçekten ihtiyaç duyulanlar tutulmalıdır.

K

Temel Performans Göstergesi // KPI nedir?

Key Performance Indicator: işinizin veya kampanyanızın iyi gidip gitmediğini ölçtüğünüz ana sayılardır. Örnekler: aylık satış, form sayısı, müşteri edinme maliyeti, web trafiği. KPI seçerken “ne başarı sayıyoruz?” sorusu net olmalıdır. Çok fazla KPI kafa karıştırır; birkaç kritik göstergeye odaklanmak daha verimlidir.

Keyword (Anahtar Kelime) nedir?

İnsanların Google gibi arama motorlarına yazdığı kelime veya cümledir. “En iyi kahve makinesi”, “Ankara çilingir” birer anahtar kelimedir. SEO’da bu kelimeler için içerik üretilir; ücretli aramada reklam bu sorgularda gösterilir. Doğru kelime seçimi, doğru müşteriye ulaşmanın temelidir.

L

Landing Page (Açılış Sayfası) nedir?

Reklam veya e-postadaki linke tıklayan kişinin ilk indiği, genelde tek bir hedefe odaklı sayfadır. Ana sayfa yerine “Ücretsiz deneme” veya “Bu ürünü satın al” için özel tasarlanır. Mesaj reklamdaki vaatle uyumlu olmalıdır; uyumsuzluk hemen çıkışa neden olur. Form kısa, güven unsurları (yorum, logo) görünür olursa dönüşüm artar.

Lead Generation (Potansiyel Müşteri Kazanımı) nedir?

Potansiyel müşterinin iletişim bilgisini (ad, e-posta, telefon) toplayıp satış veya danışmanlık ekibine iletme sürecidir. Web formu, indirilebilir PDF karşılığı kayıt veya webinar kaydı yaygın yöntemlerdir. Kaliteli lead “gerçekten ilgilenen” kişidir; sadece form doldurmak yetmez, sonrasında arama veya e-posta ile ilişki kurulur.

Lookalike Audience (Benzer Kitle) nedir?

Meta (Facebook/Instagram) gibi platformların, mevcut müşteri veya site ziyaretçi listenize benzeyen yeni kullanıcıları bulduğu hedefleme türüdür. “Buna benzer profilde başkaları da ilgilenebilir” mantığıyla çalışır. Liste en az birkaç yüz iyi müşteriyle beslenirse daha isabetli olur. Yeni müşteri bulmak için performans kampanyalarında sık kullanılır.

M

Marketing Automation (Pazarlama Otomasyonu) nedir?

Pazarlama adımlarını yazılımla otomatikleştirme sistemidir. Örneğin forma yazan kişiye anında hoş geldin e-postası, üç gün sonra hatırlatma, indirmeyenlere farklı mesaj gibi kurallar tanımlanır. Elle tek tek göndermek yerine tetikleyiciye göre çalışır. HubSpot, Mailchimp, ActiveCampaign gibi araçlar bu alanda bilinir. Doğru kurulum müşteri deneyimini iyileştirir; spam hissi yaratmamalıdır.

Meta Ads (Meta Reklamları) nedir?

Facebook, Instagram, Messenger ve Audience Network’teki reklamların Meta reklam paneli üzerinden yönetilmesidir. Tek yerden bütçe, hedef kitle, görsel ve ölçüm ayarlanır. Küçük işletmeden kurumsal markaya kadar ölçeklenebilir. Pixel ve dönüşüm API ile site davranışı reklam optimizasyonuna bağlanır.

Multi-Touch Attribution (Çok Temaslı Atıf) nedir?

Dönüşüme giden yoldaki birden fazla temas noktasına kredi dağıtan atıf modelidir. Tek kanala tüm krediyi vermekten daha gerçekçi bir tablo sunar.

N

Net Tavsiye Skoru // NPS nedir?

Net Promoter Score: müşterilere “Markamızı bir arkadaşınıza önerir misiniz?” (0–10) sorusu sorularak sadakat ölçülür. 9–10 verenler destekçi, 0–6 verenler eleştirmen kabul edilir. Tek soruyla marka sağlığı takip edilir; periyodik anketlerle trend izlenir. Düşük skor nedenleri için geri arama veya iyileştirme yapılabilir.

Newsletter (E-posta Bülteni) nedir?

Belirli aralıklarla (haftalık, aylık) abone listesine giden düzenli e-posta bültenidir. Haber, ipucu, ürün güncellemesi veya sektör özeti içerebilir. Abone bilerek kayıt olmuş olmalıdır; istenmeyen posta kurallarına uyum önemlidir. İyi bülten kısa, faydalı ve tek net tıklama hedefi sunar; her mail satış baskısı olmak zorunda değildir.

Nurture Campaign (Besleme Kampanyası) nedir?

Henüz satın almaya hazır olmayan adaylara zaman içinde eğitici ve güven verici içerik gönderen e-posta veya otomasyon serisidir. “Isıtma” olarak da düşünülebilir. Örneğin yazılım indiren ama demo almayan kişiye kullanım ipuçları ve vaka çalışmaları gider. Sabırlıdır; amaç ilişki kurmak, ani satış baskısı değildir.

O

Off-Page SEO (Sayfa Dışı SEO) nedir?

Kendi sitenizin dışında, Google’ın sitenize güvenmesini artıran sinyalleri güçlendirme çalışmasıdır. Başka sitelerden size link verilmesi (backlink), markanızın haber ve forumlarda anılması buna girer. Kaliteli ve doğal linkler faydalıdır; sahte veya satın alınmış linkler ceza riski taşır. İtibar ve uzmanlık algısı uzun vadeli hedeftir.

Offline Conversion (Çevrimdışı Dönüşüm) nedir?

Çevrimiçi reklamdan etkilenen kullanıcının telefon, mağaza veya CRM üzerinden gerçekleştirdiği dönüşümdür. Google ve Meta'ya sonradan import edilebilir.

Open Rate (Açılma Oranı) nedir?

Gönderdiğiniz e-postaların yüzde kaçının en az bir kez açıldığını gösterir. Konu satırı, gönderen adı ve gönderim saati oranı etkiler. Açılma tek başına başarı değildir; linke tıklama ve dönüşüm de bakılır. Liste kalitesi düşükse (eski, ilgisiz adresler) oran yanıltıcı olabilir.

Organic Traffic (Organik Trafik) nedir?

Reklam parası ödemeden, arama motoru sonuçları veya doğal paylaşımlarla sitenize gelen ziyaretçilerdir. SEO çalışması ve kaliteli içerik organik trafiği artırır. Uzun vadede maliyeti düşüktür ama sonuç hemen gelmez. Organik ve ücretli trafik birlikte raporlanır; hangi kanalın işe yaradığı karşılaştırılır.

P

Paid Search (Ücretli Arama) nedir?

Google gibi arama motorlarında, arama sonuçlarının en üstünde “Reklam” etiketiyle çıkan sponsorlu bağlantılardır. Belirlediğiniz anahtar kelimelerde teklif verirsiniz; tıklama başına veya başka modele göre ödersiniz. Kişi o anda bir şey aradığı için satın alma niyeti genelde yüksektir. Organik SEO’dan farkı anında görünürlük ve bütçe kontrolüdür.

Tıklama Başına Ödeme // PPC nedir?

Pay Per Click: reklamverenin yalnızca reklama tıklandığında ödeme yaptığı modeldir. Google arama ağı ve birçok display ağı böyle çalışır. Bütçe tıklama sayısıyla tükenir; tıklama başı maliyet (CPC) kampanyaya göre değişir. Tıklama kalitesi ve sitede dönüşüm olup olmadığı kampanya başarısını belirler.

Performance Marketing (Performans Pazarlaması) nedir?

Reklam ve pazarlama harcamasının ölçülebilir sonuçlara (tıklama, kayıt, satış, uygulama indirme) bağlandığı disiplindir. “Ne kadar harcadık, ne kazandık?” sorusu merkezdedir. Google Ads, Meta reklamları ve affiliate bu alana girer. Marka bilinirliği de ölçülebilir ama performans odaklı ekipler genelde doğrudan gelir ve maliyet metriklerine bakar.

Pixel (İzleme Pikseli) nedir?

Web sitenize veya uygulamanıza eklenen küçük izleme kodudur. Ziyaret, sepete ekleme veya satın alma gibi olayları Meta veya Google’a bildirir. Böylece reklam platformu “kim dönüştü” bilgisini öğrenir ve benzer kişilere göstermeyi optimize eder. Gizlilik kuralları nedeniyle kurulum ve kullanıcı bilgilendirmesi (çerez banner) önemlidir.

Q

Quality Score (Kalite Puanı) nedir?

Google Ads’te anahtar kelime ve reklamınızın kalitesini 1–10 arası puanlayan metriktir. Beklenen tıklama oranı, reklam alakası ve açılış sayfası deneyimi etkiler. Yüksek puan genelde daha düşük tıklama maliyeti ve daha iyi sıra demektir. Düşükse reklam metni, anahtar kelime ve sayfa uyumu iyileştirilmelidir.

Search Query (Arama Sorgusu) nedir?

Kullanıcının arama kutusuna gerçekten yazdığı ifadedir. Sizin reklamda hedeflediğiniz “anahtar kelime” ile birebir aynı olmayabilir; Google benzer sorgularda da gösterebilir. Arama terimi raporunda hangi cümlelerin tıklama getirdiğini görürsünüz. Gereksiz veya alakasız sorgular hariç tutularak bütçe korunur.

Quantitative Marketing (Nicel Pazarlama) nedir?

Pazarlama kararlarını sezgi yerine sayı, test ve veriye dayandırma yaklaşımıdır. Hangi kanal kaç lead getirdi, hangi sayfa daha çok sattı gibi sorular ölçülür. Küçük işletmede bile basit tablolar ve analytics yeterli başlangıç olabilir. “Hissiyatım iyi gidiyor” yerine “bu ay CPA 420 TL’ye düştü” demek bu anlayıştır.

R

Remarketing (Yeniden Pazarlama) nedir?

Sitenizi veya uygulamanızı ziyaret edip alışverişi tamamlamayan kişilere, daha sonra başka sitelerde veya sosyal medyada tekrar reklam göstermektir. Sepeti terk edenlere hatırlatma en bilinen örnektir. Kişi ürünü zaten gördüğü için ikinci temasta dönüşüm ihtimali artabilir. Sıklık çok artarsa rahatsız edici olabilir; gösterim sınırı konulabilir.

Responsive Search Ad (Duyarlı Arama Reklamı) nedir?

Google'ın birden fazla başlık ve açıklama kombinasyonunu test edip en iyi performans vereni otomatik gösterdiği reklam formatıdır.

Reklam Harcaması Getirisi // ROAS nedir?

Return On Ad Spend: reklama harcadığınız her 1 TL karşılığında kaç TL gelir (veya ciro) elde ettiğinizi gösterir. Örneğin 4 ROAS, 1 TL reklama 4 TL satış demektir. E-ticarette sık kullanılır; ürün kâr marjıyla birlikte değerlendirilmelidir. Hedef ROAS, otomatik teklif stratejilerinde Google’a “şu oranın altına düşme” talimatı olarak verilebilir.

Yatırım Getirisi // ROI nedir?

Return On Investment: bir yatırımın (reklam, etkinlik, yeni yazılım) size net olarak kâr mı zarar mı bıraktığını yüzde veya oran olarak ifade eder. Gelir − maliyet / maliyet formülüyle hesaplanır. Sadece reklam değil, tüm pazarlama bütçesi için de kullanılır. Uzun vadeli marka yatırımlarında ROI hemen görünmeyebilir; dönem seçimi önemlidir.

S

Arama Motoru Pazarlaması // SEM nedir?

Search Engine Marketing: arama motorlarında görünürlük için yapılan çalışmaların genel adıdır. Hem ücretli reklamlar (Google Ads) hem organik SEO bu şemsiyeye girer. Günlük konuşmada bazen sadece ücretli arama kastedilir; netleştirmek faydalıdır. Arama yapan kişiye tam ihtiyaç anında ulaşmak SEM’in gücüdür.

Arama Motoru Optimizasyonu // SEO nedir?

Search Engine Optimization: Google gibi arama motorlarında ücretsiz (organik) sonuçlarda daha üst sıralara çıkmak için site ve içerik iyileştirmesidir. Teknik düzenlemeler, hızlı sayfa, doğru başlıklar ve faydalı yazılar buna dahildir. Sonuçlar haftalar veya aylar içinde gelir; reklam gibi anında değildir. Uzun vadede sürdürülebilir trafik kaynağıdır.

Server-Side Tagging (Sunucu Tarafı Etiketleme) nedir?

Ziyaret ve satış bilgisinin tarayıcıdaki çerezler yerine önce sizin sunucunuzdan, oradan Google veya Meta’ya gönderilmesidir. Tarayıcı gizlilik ayarları ve çerez engelleri arttıkça ölçüm kaybını azaltmaya yardım eder. Kurulum teknik olarak daha zordur ama veri doğruluğu için büyük sitelerde tercih edilir. Kullanıcı gizliliği politikalarına uyum yine gereklidir.

Signal (Sinyal) nedir?

Reklam platformlarının hedefleme ve optimizasyon kararları verirken kullandığı veri noktalarıdır. Dönüşüm verisi, kullanıcı davranışı ve birinci taraf veri en değerli sinyaller arasındadır.

Smart Bidding (Akıllı Teklif) nedir?

Google'ın makine öğrenimiyle dönüşüm veya geliri optimize etmek için teklifleri otomatik ayarladığı strateji grubudur. Hedef CPA ve hedef ROAS bu gruba girer.

Social Media Marketing (Sosyal Medya Pazarlaması) nedir?

Instagram, LinkedIn, TikTok, X gibi platformlarda markanızı tanıtmak için organik paylaşım ve ücretli reklam kullanmaktır. Topluluk oluşturma, müşteri sorularına cevap ve içerikle ilişki kurma organik taraftır; reklam ise daha geniş kitleye hızlı ulaştırır. Her platformun kitlesi ve formatı farklıdır; aynı videoyu her yere kopyalamak her zaman işe yaramaz.

T

Targeting (Hedefleme) nedir?

Reklamın kimlere gösterileceğini daraltma ayarlarının genel adıdır. Konum, yaş, cinsiyet, ilgi alanı, daha önce siteyi ziyaret etmiş olmak veya benzer müşteri profili seçilebilir. Çok geniş hedef gereksiz gösterim; çok dar hedef yetersiz erişim demektir. Kampanya hedefine göre denge kurulur.

TikTok Ads (TikTok Reklamları) nedir?

TikTok platformunda kısa video ve feed içinde gösterilen ücretli reklamlardır. Genç kitle ve yaratıcı, doğal görünen içeriklerle iyi sonuç verebilir. Marka bilinirliği, site trafiği ve uygulama kurulumu hedeflenebilir. Diğer platformlardan farklı olarak trend ve hızlı format önemlidir.

Top of Funnel (Huninin Üst Aşaması) nedir?

Satış hunisinin en üst aşamasıdır: henüz ürün aramayan ama sorun veya konuyla ilgilenen geniş kitleye ulaşılır. Eğitici video, infografik veya marka hikayesi bu aşamada kullanılır. Amaç hemen satış değil, tanınırlık ve güven başlatmaktır. Alt aşamalarda (orta ve alt huni) mesaj daha ürün odaklı olur.

U

UTM Parameters (UTM Parametreleri) nedir?

Urchin Tracking Module: kampanya linkinin sonuna eklenen küçük parametrelerdir (kaynak, ortam, kampanya adı vb.). Google Analytics bu etiketleri okuyarak “bu ziyaret hangi e-postadan, hangi Instagram reklamından geldi?” diye ayırır. Manuel veya otomatik oluşturulabilir. Tutarlı isimlendirme (örneğin hep küçük harf) rapor karmaşasını önler.

User Acquisition (Kullanıcı Kazanımı) nedir?

Yeni kullanıcı veya müşteri kazanma sürecinin tamamıdır: ilk duyum, site ziyareti, kayıt ve ilk satın alma dahil. Mobil uygulamalarda “install” da bu kapsamdadır. Maliyet (CAC) ve kanal bazlı performans bu süreçte ölçülür. Elde tutma (retention) acquisition kadar önemlidir; sadece kayıt yetmez.

Unique Visitor (Tekil Ziyaretçi) nedir?

Belirli bir sürede (gün, hafta, ay) sitenizi ziyaret eden tekil kişi veya cihaz sayısıdır. Aynı kişi günde beş kez girse bir ziyaretçi sayılabilir; sayfa görüntüleme ise beş olur. Kitle büyüklüğünü anlamak için kullanılır. Çerez ve gizlilik kuralları ölçümü biraz etkileyebilir.

V

Value Proposition (Değer Önerisi) nedir?

Müşteriye “neden sizi tercih etmeliyim?” sorusunun kısa ve net cevabıdır. Fiyat, hız, garanti, uzmanlık veya kolaylık vurgulanabilir. İyi value proposition jargonsuzdur; sıradan bir insan hemen anlamalıdır. Web sitesi ana başlığı ve reklam metni buradan beslenir.

Video Marketing (Video Pazarlaması) nedir?

Ürün, hizmet veya markayı tanıtmak için video içerik ve video reklamları kullanmaktır. YouTube, Instagram Reels, TikTok ve site içi videolar kanal olabilir. Anlatım gücü yüksektir; üretim maliyeti metne göre daha fazla olabilir. Kısa, altyazılı ve ilk saniyede net mesaj veren videolar genelde daha iyi tutulur.

View-Through Conversion (Görüntüleme Sonrası Dönüşüm) nedir?

Kullanıcı reklama tıklamadan sadece gördükten sonra, belirli gün içinde (örneğin 7 gün) sitede satın alma veya form doldurma yaparsa buna denir. Özellikle video ve banner reklamlarında “gördü, sonra Google’dan arayıp aldı” senaryosunu yakalamaya yarar. Tıklamalı dönüşümden farklıdır; raporlarda ayrı satırda görünür.

Viewability (Görünürlük) nedir?

Bir reklamın kullanıcının ekranında gerçekten görünür olup olmadığını ölçen metriktir. Sayfanın alt kısmında kalan ve hiç kaydırılmayan reklam gösterim sayılır ama görünmez.

W

Web Analytics (Web Analitiği) nedir?

Web sitesi ziyaretçilerinin davranışını toplayıp raporlayan süreç ve araçların genel adıdır. Kaç kişi geldi, hangi sayfada ne kadar kaldı, nereden geldi, ne satın aldı sorularına cevap verir. Google Analytics en yaygın ücretsiz örnektir. Veriye dayalı karar (hangi sayfayı düzeltelim, hangi kanalı keselim) için temel oluşturur.

Website Traffic (Site Trafiği) nedir?

Belirli sürede web sitenize gelen ziyaret ve sayfa görüntüleme hacmidir. Artış genelde olumlu kabul edilir ama kalite de önemlidir: ilgisiz trafik dönüşüm getirmez. Kaynak kırılımı (organik, reklam, sosyal, doğrudan) hangi kanalın işe yaradığını gösterir. Ani düşüş teknik hata veya SEO sorunu işareti olabilir.

Web Conversion (Web Dönüşümü) nedir?

Web sitesinde gerçekleşen ve sizin iş hedefiniz sayılan eylemdir: form gönderme, arama tıklama, üyelik, satın alma. Analytics’te “dönüşüm olayı” olarak işaretlenir. Her işletme için tanım farklıdır; önce neyi başarı saydığınızı netleştirmek gerekir. Dönüşüm oranı ve maliyeti kampanya kararlarını yönlendirir.

Y

YouTube Ads (YouTube Reklamları) nedir?

YouTube’da video oynatılmadan önce, ortasında veya Shorts akışında gösterilen reklamlardır. Google Ads hesabı üzerinden yönetilir. Marka bilinirliği, site ziyareti ve ürün tanıtımı için uygundur. İzleyici reklamı atlayabilir; ilk 5 saniyede mesajı vermek önemlidir.

Yıldan Yıla Karşılaştırma // YoY nedir?

Year-over-Year: bu yılın performansını geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırmaktır (örneğin 2026 Mart vs 2025 Mart). Mevsimsel işletmelerde daha adil kıyas sağlar; sadece geçen aya bakmak yanıltıcı olabilir. Satış, trafik veya maliyet metriklerinde yüzde değişim raporlanır.

Yield Optimization (Verim Optimizasyonu) nedir?

Reklam alanı, bütçe veya kanal karışımından elde edilen geliri veya dönüşümü artırmaya yönelik iyileştirme çalışmasıdır. Aynı harcamayla daha fazla sonuç veya aynı sonuçla daha az harcama hedeflenir. Teklif, hedef kitle, kreatif ve landing page birlikte optimize edilir. Özellikle çok kanallı büyük kampanyalarda kullanılır.

Z

Zero-Party Data (Sıfırıncı Taraf Veri) nedir?

Müşterinin size doğrudan ve bilerek verdiği tercih verisidir: anket cevabı, profil ayarı, “bana şu konuda mail at” seçimi gibi. Çerezlerden farklı olarak açık rıza ve şeffaflık esastır. Kişiselleştirilmiş pazarlama için değerlidir. KVKK ve gizlilik kurallarına uygun toplanmalı ve saklanmalıdır.

ZIP Targeting (Posta Kodu Hedefleme) nedir?

Reklamı belirli posta kodu, ilçe veya coğrafi bölgeyle sınırlamaktır. Yerel restoran, klinik veya mağaza için “sadece 10 km içi” veya “sadece Ankara” gibi ayarlar yapılır. Gereksiz gösterim azalır, bütçe yerel müşteriye odaklanır. Online ulusal satış yapan markada çok dar hedef satışı kısıtlayabilir.

Z-Test (İstatistiksel Z-Testi) nedir?

İki kampanya veya sayfa versiyonunun sonuçları arasındaki farkın tesadüf mü yoksa gerçek mi olduğunu istatistikle kontrol eden basit testtir. A/B testinin arkasındaki mantığa benzer; örneklem büyüklüğü yeterli olmalıdır. “B versiyonu daha iyi görünüyor” demeden önce anlamlılık kontrolü yapılması önerilir. Pazarlama ekipleri genelde analitik araçları veya tablolarla desteklenir.